„smonautą zawieszonym między materią a myślą, który z pęcherzykowatej substancji, z gęstej, kleistej surowicy wyciąga ręce do pojęć Jak łatwo się z nim bawić w tej pozycji. Mity i technika, systemy filozoficzne, teologie i prawa... Można go przekonać o grzechu i o niewinności, o panseksualizmie i niepokalanym poczęciu. Można go wychowywać tradycja i potomność! Wszystko tu jest ukrytym szantażem. Nieustanne sugestie dobro— zło, bunt—pokora, ja—oni, wolność—konieczność. Kłębowisko instynktów, przypadków, nadziei, przemijania, i tylko jedna pewność — ostateczna. Czy godzić się na to do końca Być przedmiotem czy stać się partnerem Współczesne bohaterstwo polega na świadomości. Nie konieczność uświadomiona — konieczność podporządkowana. Wniknięcie w zasadę po to, by się nią posłużyć. Jak Bóg Kubie, tak Kuba Bogu. Amen. Wydrzeć światło z mroków, zmniejszyć ciemność. Amen. Nieliczni, którym się to udało, bo ów prometejski trud trzeba wykonać samemu ze sobą, jakby poza czy ponad zbiorowością, wbrew jej stereotypom i zakadrowaniom. Wymaga to na pewno całkowitej koncentracji etycznej, najwyższego skupienia inteligencji i woli. Ogarnąć siebie jako przedmiot i podmiot, przeniknąć projekt swego życia i przeciwstawić mu własny; dać kontrę opatrzności, zaskoczyć przypadek! Tylko romantycy sięgali do tak wysokich rejestrów. Gdy człowiek po raz pierwszy wylądował na drugiej półkuli, to nie było zmniejszeniem ciemności. Gdy pierwszy raz uniósł się w powietrze, to nie było zmniejszeniem ciemności. Ale gdy swój los świadomie zmierzy z Bytem — wówczas ciemność zostanie zmniejszona. W pensjonacie czekał już na mnie list. Wirginia pisze, żeby ich odwiedzić, przyjechać na Wyspę.“(9)